یاد استاد

 

دکتر عزیزالله بیات در خانه سالمندان

 

علی اشرف فتحی: دوشنبه هفته گذشته (۲۹ آذر ماه) برای عیادت از استادمان دکتر عزیزالله بیات به خانه سالمندان پارسایان در سعادت آباد رفتیم. دکتر عزیزالله بیات در نود سالگی به دلیل ناتوانی ناشی از کهولت سن و سکته مغزی از سال جاری تحصیلی دیگر قادر به تدریس در دانشگاه نبوده و به خواست خودش در این مرکز از او نگهداری می کنند.

او که از استادان با سابقه تاریخ کشورمان شمرده می شود به گفته خودش، آخرین بازمانده نسل شاگردان استاد عباس اقبال آشتیانی است و البته در محضر استاد ابوالحسن صبا نیز آموزش موسیقی دیده است. او که زاده نهاوند همدان است استاد بسیاری از استادان کنونی تاریخ دانشگاه های کشورمان بوده و اکنون نیز با وجود ناتوانی شدید جسمی، دوری از فضای دانشگاه به شدت او را رنج می دهد و افسرده اش می کند.

پاییز سال گذشته که به کلاسش می رفتم نکات جالبی درباره تاریخ ایران و اسلام می گفت که گاه بیش از مطالب درسی می ارزید و در این روزهای ماه محرم نیز شاید بازگو کردن آن نظرات سودمند باشد. یادم هست که در آخرین جلسه ای که به کلاسش رفتم (۲۲ آذر ۸۸) به مناسبت فرا رسیدن محرم به برخی یافته های خود درباره واقعه عاشورا اشاره کرد. با قاطعیت تمام گفت که نسبت به سندیت بسیاری از روایاتی که درباره حوادث روز عاشورا و نیز عزیمت کاروان اسرای کربلا از عراق تا شام  نقل شده تردید دارد. از این نظر شاید بتوان باور او را با نظر استاد مرحوم دکتر شهیدی قیاس کرد. تعداد سپاهیان امام حسین (ع) را حدود دویست نفر و تعداد لشگر عمر بن سعد را حدود چهار هزار نفر می دانست و معتقد بود که کل حوادث روز عاشورا در عرض دو ساعت روی داده است. با این حال هرگاه می خواست نام پیامبر اسلام (ص) یا ائمه شیعه را ببرد با احترام تمام از این بزرگواران یاد می کرد و قلبا ارادت ویژه ای به پیشوایان دین داشت.

 

 

دکتر بیات در حال تدریس در دانشگاه شهید بهشتی، هفتم آذر ۸۸

 

درباره تاریخ نیز معتقد بود که تاریخ اگرچه در ردیف علوم قرار گرفته، ولی به دلیل آنکه حوادث تاریخی قابلیت تجربه، تکرار و پیش بینی را ندارد نمی توان تاریخ را علم دانست. اعتنای ویژه ای به تواریخ محلی داشت و آنها را به دلیل در نظر گرفتن اوضاع توده مردم به حقیقت نزدیک تر می دانست.

باورهای جالبی درباره تاریخ ایران داشت. مثلا درباره ترک ها معتقد بود که ریشه زبان آنها به مغول هایی برمی گردد که به دلیل پاره ای اختلافات، از شرق چین به غرب آن مهاجرت کرده و در منطقه ای کوهستانی به نام «دورک» ساکن شدند. این منطقه چون شبیه کلاه خود بود دورک (یعنی کلاه) نامیده می شد. این واژه بعدها به «تورک» و «ترک» تغییر پیدا کرد. کما اینکه امروزه ترک ها کلاه را «بورک» می نامند. دکتر بیات معتقد بود که این دسته از مغولان بعدها به دلیل خشونت مغولان حاکم به سمت فلات ایران مهاجرت کردند و زبان آنها با زبان ساکنان منطقه آذربایجان ایران آمیخته شده و تبدیل به زبان کنونی ترک های ایران شد.

درباره اصفهان هم معتقد بود کورش برای اسکان یهودیان، شهر یهودیه را نزدیک اصفهان بنا کرد و این شهر تا زمان دیلمیان نیز وجود داشت که به تدریج به اصفهان متصل می شود. به همین دلیل است که لهجه کنونی اصفهانی ها تأثیر بسیاری از زبان یهودیان گرفته است.

گفتگوی سال گذشته روزنامه اعتماد با دکتر بیات را از اینجا می توانید ببینید.

برای دکتر بیات و دیگر استاد عزیزم دکتر غلامحسین زرگری نژاد که او نیز به دلیل سکته مغزی در بستر بیماری است آرزوی بهبودی دارم. مرتضی قبلا درباره شیوه تاریخ نگاری استاد زرگری نژاد مقاله ای نوشته و پس از آنکه خود دکتر این نوشته را ملاحظه کرد در نشریه انجمن علمی دانشجویی تاریخ دانشگاه شهید بهشتی منتشر شد که می توانید آن نوشته را اینجا هم بخوانید.

درباره علی اشرف فتحی

21 تیر 1360 در زنجان زاده شدم. 17 شهریور سال بعد پدرم در کردستان شهید شد. 18 ساله بودم که پس از پایان مقطع پیش دانشگاهی به حوزه علمیه قم آمدم و اکنون در مقطع درس خارج مشغول به تحصیلم. تا خدا چه خواهد ...
این نوشته در تاریخ ارسال و , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

7 پاسخ به یاد استاد

  1. احسان می‌گوید:

    واقعاً عکس اولی و دومی یه نفر هست ؟؟؟ 😕
    خوب پرکار شدید !
    ولی نشه تو دو روز ۴ مطلب ، دوباره یه ماه سایت تعطیل باشه 😐
    متشکرم

    [پاسخ]

  2. کیوان می‌گوید:

    واقعا” درود به شرفتون
    دستتون درد نکنه
    همیشه از این مطالبتون استقبال می کنم مطلب قبلی هم که نوشتید در مورد پدرمیر حسین شاهکار بود

    [پاسخ]

  3. پ. پژوهش می‌گوید:

    سلام.
    حدود دو-سه‌سالی می‌شه که می‌خونمتون ولی کم پیش اومده که نظری بذارم این‌جا. بیشتر از گودر دنبال می‌کند. چند روز پیش اومدم نظر بدم که دیدم فیلترید. خیلی دلم می‌خواد بدونم بنا به کدوم ماده از جرایم کامپیوتری فیلتر شدید؟ می‌دونید، فکر می‌کنم برای مردم دیگه عادی شده که هر‌جایی فیلتر شد دیگه دلیلشو نپرسن و اعتراضی نکنن. همین‌طوری ادامه می‌دن. حکایت همون جمله‌ی مشهور آقای خمینی‌ئه که می‌گفتن هرچه‌قدر که بیشتر خم بشی بیشتر بهت فشار می‌آرن. دلم می‌خواست یکی پیدا می‌شد به خاطر این بی‌عدالتی که هر چیز بی‌ربطی هم که دلشون بخواد می‌بندن و کسی اعتراض نمی‌کنه ازشون قانونی و دادگاهی شکایت می‌کرد و خسارت طلب می‌کرد. من آدم تند‌رویی نیستم و سعی کردم همیشه متعادل باشم. با این وجود اگه بعد از این همه سال نوشتن چنین اتفاقی برام بیفته حتماً شکایت دادگاهی می‌کنم. شما هم لطفاً پیگیر باشید تا لااقل این تابوی نادرست اخلاق ایرانی شکسته بشه.
    پی‌نوشت: یاد خطبه‌ی جهاد نهج‌البلاغه افتادم.

    [پاسخ]

  4. مالک می‌گوید:

    سلام آقای فتحی
    توی لینکی که با عنوان « حمله به آیت الله سیستانی » توی روزانه ها گذاشتید به موضوع جالبی برخوردم
    آخوند خراسانی :« به عموم ملت ایران حکم خدا را اعلام می‌داریم؛ الیوم بذل جهد در استحکام و استقرار مشروطیت به منزله جهاد در رکاب امام زمان _ ارواحنا فداه_ و سر مویی مخالفت و مسامحه به منزله خذلان و محاربه با آن حضرت _‌صلوات الله و سلامه علیه_ است»
    شیخ فضل الله نوری : « بر کسانی که داخل مشروطه شده اند، باید احکام مرتدّ فطری را جاری کرد.»
    حالا تکلیف امت مسلمان و مقلد چیه 😯 بالاخره در حال جهاد در راه امام زمان هستند یا محاربه با ایشان ؟!! 😯
    با این اوصاف شما در مقاله ای عصبانی گلایه می کنید که چرا حرمت مرجعیت حفظ نمی شود.

    [پاسخ]

    علی اشرف فتحی پاسخ در تاريخ دی ۳ام, ۱۳۸۹ ۹:۲۱ ب.ظ:

    تکلیف روشنه. شیخ فضل الله مرجع تقلید نبود و فقط، نماینده مراجع در ایران شمرده می شد. اگر هم مرجع تقلید بود فقط بر مقلدین او واجب بود که به فتوایش عمل کنند

    [پاسخ]

  5. banafsheh o Mojtaba می‌گوید:

    Dear Dr Bayat aziz
    We turly missed you so much and
    You are the greatest we always love you ,we ad had fantastic time with you even though it was very little.
    .Our country and nation must proud of you
    Wishing you have peaceful life
    Banafsheh and Mojtaba Evin no 14 

    [پاسخ]

  6. بازتاب: استادِ استادان « تورجان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *