اولین آیت‌الله

 

گنبد سلطانیه زنجان

علی‌اشرف فتحی: امروز (۲۱ محرم) ۷۰۷ سال از درگذشت فقیهی می‌گذرد که توانست با دانش دینی کم‌نظیر خود پادشاهان مقتدر مغول‌تبار ایران و علمای سنی‌مذهب دربار آنان را مقهور فقاهت و علم خود کرده و شیعه را در ایران جان تازه‌ای ببخشد.

 علامه حلی فقط در فقه شیعه جریان‌ساز و اثرگذار نبوده است. درست است که او اکنون به گواه بسیاری از فقهای قرون اخیر، ملاک و مناط تقسیم‌بندی فقها به متقدمین و متأخرین شمرده می‌شود، ولی او توانست دو قرن پیش از آنکه صفویان به زور شمشیرهای خود بر رقیبان غلبه کرده و تشیع را در ایران گسترش و رسمیت دهند، به قوت دانش و توان فقهی خود در یک جلسه و مناظره علمی در کاخ اولجایتو در سلطانیه زنجان، فقهای صاحب‌نام سنی‌مذهب نزدیک به دربار خان مغول را مغلوب دانش خود کرده و شاه جوان مغول‌تبار را که اعتقاد و التزام به مسیحیت، بودیسم و مذهب تسنن را در زندگی کوتاه خود تجربه کرده بود علاقه‌مند و مؤمن به تشیع کرده و حدود ده سال در سایه قدرت اولجایتو که نام خود را نیز به سلطان محمد خدابنده تغییر داده بود، به گسترش معارف شیعی در جای‌جای ایران بپردازد.

همچنین برخی معتقدند که این شاه جوان بیست و چند ساله مغول – به اصطلاح امروزی‌ها – آنقدر جوگیر شده بود که قصد داشت پیکر امام علی (ع) و امام حسین (ع) را به ایران منتقل کرده و در بنای باشکوه موسوم به «گنبد سلطانیه» دفن کند که گویا علامه حلی بار دیگر از نفوذ کلام خود استفاده کرده و او را از این کار غیرشرعی منصرف می‌کند.

علامه پس از ده سال حضور در ایران و پس از مرگ زودهنگام سلطان محمد خدابنده در ۳۶ سالگی، به زادگاه خویش در شهر فقیه‌پرور حلّه عراق بازگشت و تا پایان عمر ۷۸ ساله بیش از صد اثر علمی و تحقیقی تألیف کرد و به امور خیریه و عام‌المنفعه مشغول شد.

 همچنین گفته می‌شود که به دلیل جایگاه فوق‌العاده علمی و فقهی‌اش به عنوان نخستین فقیهی شناخته شده که لقب «آیت‌الله» برای او به کار گرفته شده است. او که پس از درگذشت دایی فقیه خود محقق حلی (صاحب کتاب شرایع‌الاسلام) و در سن ۲۸ سالگی به رهبری دینی شیعیان رسیده بود، اکنون به عنوان یکی از نوابغ علمی شیعه شناخته می‌شود و همان‌طور که گفتیم شیعه بودن و شیعه شدن ایرانیان بیش از شاهان سلسله پر حرف و حدیث صفوی به دانش کم‌نظیر او مدیون است.

جایی که اکنون آن را به عنوان «گنبد سلطانیه»، بزرگ‌ترین گنبد خشتی جهان و سومین گنبد مرتفع دنیا می‌شناسیم، گویا شاهد هنرنمایی علمی و فقهی این دانشمند بزرگ مسلمان و قدرت‌نمایی شیعیان ایرانی در برابر حامیان هفت قرن خلافت شیعه‌ستیز مستقر در شام و بغداد بوده است.

درباره علی اشرف فتحی

21 تیر 1360 در زنجان زاده شدم. 17 شهریور سال بعد پدرم در کردستان شهید شد. 18 ساله بودم که پس از پایان مقطع پیش دانشگاهی به حوزه علمیه قم آمدم و اکنون در مقطع درس خارج مشغول به تحصیلم. تا خدا چه خواهد ...
این نوشته در تاریخ, دین ارسال و , , , , , , , , , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

6 پاسخ به اولین آیت‌الله

  1. من درد می‌گوید:

    “شاهان سلسله پر حرف و حدیث صفوی ”
    چه بده دس و پا ادم بسته باشه فتهی 🙂

    [پاسخ]

  2. آسمان می‌گوید:

    درود
    آقای ابطحی! چرا کامنت من حذف شده؟!

    [پاسخ]

    علی اشرف فتحی پاسخ در تاريخ آذر ۲۷ام, ۱۳۹۰ ۹:۱۶ ب.ظ:

    جناب سید محسن! به زودی جواب‌تون رو آقای ابطحی می‌دن

    [پاسخ]

    آسمان پاسخ در تاريخ آذر ۲۷ام, ۱۳۹۰ ۱۰:۱۴ ب.ظ:

    الان این پاسخ بنده بود؟
    سید محسن دیگه کیه اونوقت؟!

    [پاسخ]

  3. آسمان می‌گوید:

    الان این پاسخی که مرقوم کردید متعلق به بنده است یا “من درد”؟!

    [پاسخ]

  4. طیبه مروت می‌گوید:

    علامه حلی رو که زیارت کردم اما دوست دارم سلطانیه زنجام رو ببینم که نشده. دعا کنید زنجان هم ما رو بطلبه!

    [پاسخ]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *