نماز؛ روح پرستش در ادیان

 

اولین نماز؛ اولین نمازخوان

سید مرتضی ابطحی: بر اساس بعضی روایات دینی اولین نماز را حضرت آدم(ع) خواند. یعنی زمانی که او به واسطه گناهی که انجام داده بود به زمین فرو فرستاده شد و برای رفع اثر گناهش مأمور به انجام نماز گشت. آدم(ع) مأمور به نماز بود و جبرئیل به وی دستور نمازهای پنج‌گانه را امر فرمود و به تدریج در اثر هر کدام از نمازها بخشی از سیاهی گناهی که اثرش بر بدن آدم(ع) ظاهر شده بود از بین رفت. جبرئیل پس از آن به آدم(ع) می‌فرماید:«یا آدم! مثل ولدک فی هذه الصلوه کمثلک فی هذه الشامّه؛ من صلی من ولدک فی کل یوم ولیله خمس صلوات خرج من ذنوبه کما خرجت من هذه الشامه.» ای آدم! وضعیت فرزندانت نسبت به این نمازهای پنج‌گانه شبیه تو است نسبت به این بلای شوم که بر تو نازل شده است. هر کدام از فرزندان تو در هر روز و شب پنج نماز به جا آورند از تمام گناهانشان خارج شده‌اند همان‌گونه که اثر این بدی از تو رفع گشت.(وسایل الشیعه (آل البیت)/ ج ۴/ ص ۱۶)

اگر این روایت را که از نگاه شیخ حر عاملی، روایتی صحیح شمرده می‌شود و از سه طریق نیز به دست ما رسیده است با نگاهی به احادیث دیگر معنا کنیم به این مسأله خواهیم رسید که از نگاه این روایت، انسان از آغازین روزهای حضورش در روی زمین مأمور به عبادت خداوند برای پاک کردن خطاهای خویش شده است و نماز پلی است برای ارتباط با خداوند برای طلب آمرزش که لازمه آن پذیرش برتری خداوند به انسان و بزرگ‌داشت او است.

توجه به آیات قرآن کریم نیز همین مسأله را برای ما روشن می‌سازد که یکی از وظایف پیامبران برپا کردن نماز در بین مردم عادی بوده است. ابراهیم(ع) وقتی همسرش را در مکه رها می‌کند با خدای خویش اینگونه سخن می‌گوید: «ربّنا انی اسکنت من ذرّیّتی بواد غیر ذی زرع عند بیتک المحرّم ربّنا لیقیموا الصّلوه» (سوره ابراهیم / ۳۷» (پروردگارا من برخی از فرزندانم را در سرزمین بی آب و علفی در کنار خانه ای که حرم تو است ساکن ساختم تا نماز را بر پای دارند.)

مستر هاکس در قاموس کتاب مقدس ذیل واژه نماز ضمن تأکید بر حضور نماز در بین واجبات دینیه همه ادیان می‌گوید: «یکی از واجبات دینیّه هر روزه تمام ملل و مذاهب است؛ چه منفردا و چه جماعتا و قصد از نماز متکلم شدن و صحبت داشتن با خدا و خواستن احتیاجات و اظهار شکر و امتنان برای الطاف و مراحم او تعالی می‌باشد.»

نگاهی به روایات تاریخی بر اساس تحقیقات مدرن به خوبی نشان می‌دهد که انسان از دیرباز به نوعی به دنبال ارتباط با خدا و نماز خواندن بوده است. اگرچه در اذهان ما معنی نماز یا صلوه به شکل معهود نماز گفته می‌شود اما این تمام معنای نماز نیست. دهخدا واژه نماز را اینگونه معنی می‌کند: «خدمت و بندگی. خدمتکاری. بندگی. اطاعت. فرمان برداری. سجده. سجود. سر به زمین نهادن. سرفرودآوری برای تعظیم. سجده. کرنش. تکریم. تعظیم»

عبادت اولین انسان‌ها

با این معنا می‌توان آثار نماز را در دوره‌های مختلف دید. از نگاه تاریخی در انسان‌های اولیه رنگ توحید کمرنگ‌تر بود و «آدمی‌زاد هر چه در زیر زمین می‌پندارد، و هرچه را بین زمین و آسمان قرار دارد، و هر چه را در آسمان‌ها وجود دارد، پرستش می‌کند. فقط به سبب روح این موجودات سفلی و علوی است که میزان پرستش او جا به جا کم یا زیاد می‌شود.»(تاریخ جامع ادیان/جان ناس/چاپ نهم/ص۱۹) انسان اولیه مظاهر طبیعت را مورد پرستش قرار می‎داد. او «بعضی وقت‌ها آن شیء را از آن جهت می‌پرستید که آن‌را نماینده و رمز یک امر حقیقی دیگر دانسته است؛ اصل آن مخفی است ولی آن شیء مظهر یا نماینده آن امر مخفی است.»(همان/ص ۲۰) عبادت سنگ، گیاه، حیوان، آسمان، عناصر طبیعت همچون آب و خاک و آتش و باد، چشمه‌ها، چاه‌ها، رودها، دریاها در دوران کهن معمول بود.

جان ناس درباره ریشه تاریخی عبادت در میان آدمیان از نگاه تاریخی معتقد است انسان‌های اولیه متوجه شدند که به وسیله سحر نمی‌توانند قوای طبیعی را مسخر خود گردانند. آنان «ملتفت شدند که آن قوای فوق طبیعی گاهی به قدری قوی هستند که مطیع ساختن و تسخیر ایشان غیر مقدور است. به عبارت دیگر این ارواح مرموز و مخفی نیرومند جهانی مافوق‌ آنند که بتوان آنها را به زور مسخر و مطیع نمود، بلکه باید آنان را به الحاح و تضرع و عجز و لابه به انجام مقصود تشویق کرد. ریشه تاریخی اعمالی که از آن به مناسک مذهبی تعبیر می‌کنند از این سابقه سرچشمه می‌گیرد.»(همان/ص ۲۲) از این رو بود که اولین انسان‌ها برای خشنود کردن دل خداوند از خود قربانی می‌کردند. در داستان هابیل و قابیل که در قرآن ذکر شده است نیز مسأله قربانی کردن برای خداوند ذکر شده است. البته قرآن کریم آدم(ع) و فرزندانش را موحد می‌داند و حتی قابیل که اقدام به قتل هابیل نمود، توسط کلاغی که او هم از جانب خداوند مأمور است آموخت که هابیل را به خاک بسپارد. از نگاه دینی در طول زمان با تقویت شرک، پیامبران برای توجه دادن مردم به «توحید» آمدند و به اصلاح آنان پرداختند.

 

از اهرام مصر تا ایران باستان

رابرت ا.هیوم یکی از مشخصه‌های اساسی یک دین را خدایی می‌داند که «آن اله یا معبود شایان ستایش و پرستش بوده و در مردم دیندار موجب بروز عواطف و احساساتی نظیر ترس و هیبت، احترام، اعتماد، اطاعت، همکاری و نیز تسلیم می‌شود.» (ادیان زنده جهان/چاپ هشتم/ص۲۲) بر اساس آثار تاریخی، مصریان که قدیمی‌ترین آثار تمدن بشری را می‌توان در منطقه سکونت‌شان یافت، خدایانی از جنس حیوانات را پرستش می‌کردند. آنان «ظاهرا این چارپایان و پرندگان را محض صفات حیوانی آنها نمی‌پرستیده‌اند بلکه از آن جهت که برای آنها قوای مافوق انسانی قائل می‌شده‌اند مورد احترام خود قرار می‌دادند.»(تاریخ جامع ادیان/جان ناس/ص۵۱)

در بابل نیز کاهنان حلقه ارتباطی مردم با خدایان بودند و به درگاه خدایان نماز می‌گزاردند و مناجات می‌کردند(همان/ص ۷۵) که بخش‌هایی از این مناجات‌ها به دست ما رسیده است:

چه مدت، ای خدای من،

چه مدت، ای الاهه من، طول می‌کشد تا به من نظر افکنی؟

چه مدت، ای خدای شناخته و ناشناخته، طول می‌کشد تا آتش خشم در قلب تو فرو نشیند؛

چه مدت، ای خدای شناخته و ناشناخته، طول می‌کشد تا قلب نامهربان تو آرام گیرد؟

نوع بشر به تباهی افتاده و بد حکم می‌کند؛

از همه آنان که زنده‌اند، کیست که چیزی بداند؟

مردم نمی‌دانند که آنچه می‌کنند خوب است یا بد است.

ای خواجه من، خدمت‌گزارت را از خود مران؛

او در منجلاب فرو رفته؛ دستش را بگیر!

و گناهی را که ورزیده‌ام به رحمت مبدل کن!

این مزامیر و سرودهای دینی را گاهی کاهنان تلاوت می‌کردند، گاهی نمازگزاران، و زمانی هر دو باهم به خواندن مشغول می‌شدند؛ یعنی قسمتی را کاهنان می‌خواندند و قسمتی را نمازگزاران، به عنوان جواب تکرار می‌نمودند. (تاریخ تمدن ویل دورانت/ فصل نهم: بابل/سرودهای توبه)

 

عبادت هفتاد و دو ملت

دین هندویی که شاید متعلق به ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح(ع) باشد، قدیمی‌ترین دین متشکل زنده جهان است.(ادیان زنده جهان/رابرت ا.هیوم/ص ۴۳) اعتقاد اصلی دین هندویی به یک وجود الهی به نام برهماست که حضور مطلق دارد.(همان/ص ۴۵) نمازها و نیایش‌های هندوان قدیم در «ریگ ودا» جمع آوری شده است. «ریگ ودا» به معنای قطعات حمد و ستایش، از جمله آثاری است که در بین هندوهای قدیم دلالت بر پرستش می‌کند. این کتاب که مجموعه‌ای از هزاران شعر مذهبی است «ظاهرا در حدود قرن هشتم میلادی به قلم آمده و صورت کتابت یافته است.» (تاریخ جامع ادیان/جان ناس/ص ۱۳۵) در بخشی از مناجات‌های این کتاب اینگونه می‌خوانیم:

«آنکه به اسبان و احشام، به روستاها و ارابه‌های جنگی فرمان می‌دهد و بر آوردن و فروبردن خورشید و هدایت آبها به دست اوست- ای آدمیان، ایندرا باشد.

آنکه از دو نبرد پیروزمندانه بیرون آمد و دشمنان را از پس و پیش براند و آنان به درگاه او گونه گون التماس کردند- ای آدمیان ایندار باشد.

بی‌ یاری او آدمی به پیروزی نمی‌رسد.

 آنکه مردم در نبرد از او مدد می‌جویند، آنکه سرور و مولای همگان است، آنکه هر ساکنی را به جنبش در می‌آورد- ای آدمیان ایندرا باشد.

ای ایندرا! بر ما دوستان توست که تو را همواره با خلوصی نیک و با صمیمیت در جمع نماز بگزاریم.»(همان/ص ۱۳۶)

ایران و پیامبر ایرانی

زرتشت یک پیامبر بود، با خدا سخن می‌گفت و به پاسخ‌های خدا گوش فرا می‌داد.(دانشنامه فشرده ادیان/ص۳۲۱) او «پیامبری است که با تمجید و تکریم بانگ فرا می‌دهد که دوست حقیقت و راستی است.»(یسن ۴۴:۱۱)  اما آن‌گونه که دهخدا می‌گوید: «اکثر اهل اسلام او را کاذب و ساحر دانند و شیخ مقتول و فاضل شهرزوری و علامه ٔشیرازی و جمعی از متأخیرین، چون علامه ٔ دوانی و میرصدرالدین و غیاث الدین منصور او را نبی فاضل و حکیم کامل دانند و اﷲ اعلم. و زراتشت، زرداهشت، زردهشت، زرادشت و زراهشت نیز گویند و بعضی گفته‌اند او آذربایجانی بود، چون گشتاسب معجزه طلب کرد، به کوره ٔ مس تفته اندررفت. و در فقه امامیه از اهل بیت منقول است که مجوس را شبه کتاب از آن ثابت کنند که ایشان را رسولی بود زردشت نام، قوم فرس وی را تصدیق نکردند و بکشتند و کتاب وی بسوختند و بعد از قتل پشیمان شدند و هر کس هرچه از کتاب وی یادداشت نوشتند و خود نیز چیزی بدان دربستند و آن زند است که الحال در میان است.»

نیایش در دین زرتشتی به طور عمده عبارت از تکرار یک عده ادعیه مقرر است که تعداد آنها نیز به صورت یومیه و یا فصلی، زیاد است.(ادیان زنده جهان/ ص ۳۲۶) محل عبادت زرتشتیان آتشکده است و «افراد زرتشتی در هر وقت روز بخواهند می توانند منفرداً به درون آتشکده بروند. قبل از ورود به معبد دست و روی خود را با آب شسته، قسمتی از اوستا را تلاوت کرده و دعا و مناجات می‌خوانند. سپس کفش‌ها را از پا در آورده به اطاق معبد داخل می شوند و در برابر آتشدان مقدّس نماز برده، هدیه و نیازی با مقداری چوب صندل به موبد تقدیم می دارند و برابر، یک چمچمه از خاکستر مقدّس از او می ستانند. و آن خاکستر قدوّسی را به نیّت کسب فیض و برکت به صورت و چشم خود می‌مالند. پس به سوی آتش، به تعظیم خم شده و دعا می‌خوانند و در همه حال آن آتش را رمز و نشانه ملکوت الهی می‌دانند، نه عین ذات ربوبی. آنگاه آهسته رو به قهقراء رفته، به کفش کن می رسند و سپس به خانه خود باز می گردند.»(تاریخ جامع ادیان/جان ناس/ص۴۸۱)

«یسنا» به معنی پرستش یا قربانی مهم‌ترین بخش کتاب «اوستا»(نام کلی متون مقدس زرتشتی) است. درون یسنا ۱۷ گاته(مزامیر- Gathas) قرار دارد که تنها بخشی از اوستا را که بخود زرتشت نسبت داده می‌شود تشکیل می‌دهند. «ویسپرد»(Visperad) به معنی استمداد از «همه خدایان»، کتاب کوچکی در آداب نماز است که در کنار یسنا برای عبادت و نیایش به کار می‌رود. این دو بخش به انضمام وندیداد (Vendidad – قانون علیه شیاطین) روی هم رفته قسمت مفصل‌تر و مهم‌تر اوستا را تشکیل می‌دهند. این قسمت‌ها به طور پراکنده و جزء به جزء در شعایر و آداب دینی به کار گرفته شده است. وندیداد نظامنامه روحانی مربوط به مقررات آداب دینی است و پاره‌ای مطالب کیهانی، تاریخی و اخروی را نیز شامل می‌شود. (ادیان زنده جهان/ص ۳۱۷)

در یکی از مناجات‌هایی کتاب یسنا آمده است می‌خوانیم:

ای اهورامزدا،

آرزوی کسانی را

که راست و نیک اندیش و درست کردارند ،

و تو آنها را می شناسی ،

برآورده ساز.

من نیک می دانم که تو،

نیایشهایی را که از دل برآید،

و برای انجامی نیک باشد،

پاسخ خواهی گفت. (۱۰/۲۸)

ای هورامزدا ،

با آوای خود ،

بر خرد و اندیشه ی من ،

که با این نیایش ها ،

راستی و اندیشه ی نیک را برای همیشه نگاهبانم ،

بیاموز و بازگوی که

در آغاز ، هستی و آفرینش چگونه پدیدار گشته است؟(۱۱/۲۸)


میت رامنی؛ نامزد حزب جمهوری‌خواه امریکا در حال نیایش  و گذاشتن نامه در دیوار ندبه

نمازهای یهودیان

طبق متن تورات نماز یکی از واجبات الهی بر هر یهودی است: «خدای خالقتان را دوست بدارید و او را با تمام قلبتان پرستش و بندگی نمایید.» (دواریم – تثنیه، فصل ۱۱، یه ۱۳)

در لغت عبری نماز را «تفیلا» خوانند. آنگونه که در سایت آموزشی انجمن کلیمیان تهران آمده است یهودیان سه تفیلا (نماز) واجب دارند:

۱- شَحَریت (صبح):  از حدود یک ساعت قبل از طلوع آفتاب تا حدود ۴ ساعت پس از آن

۲- مینحا (بعدازظهر):  نیم ساعت پس از ظهر شرعی تا دقیقی پس از غروب آفتاب

۳- عَرویت (شامگاه): از غروب آفتاب تا قبل از سپیده دم روز بعد

غیر از این سه تفیلای واجب تفیلاهای دیگری نیز در روزهای خاص واجبند:

۱-      شبات (شنبه)

۲-      رُوش حُودِش (اول ماه عبری)

۳-      اعیاد سه گانه و اول سال نو عبری

همچنین خواندن تفیلا در هر سه نوبت بر مردان بالغ واجب است و خانم‌ها حداقل موظف به خواندن یک نوبت تفیلا هستند. در صورت عدم امکان خواندن یک نوبت تفیلا، می‌توان آن را از طریق دوبار خواندن نوبت بعدی جبران نمود. جهت قبله در آیین یهودی به سمت مغرب و با نیت «بیت المقدس» می باشد. هرچند که خواندن تفیلا در جهت دیگر نیز آن را باطل نمی کند. در آیین یهود برای خواندن نماز باید بدن و مکان نمازگزار پاک باشد و همچنین در حد معمول لباسش پوشیده باشد. مردان در هنگام نماز کلاه بر سر می‌گذارند و زن‌ها وظیفه دارند موهای خود را بپوشانند.

در این نماز همچنین از دو قطعه تفیلین استفاده می‌شود. تفیلین دو قطعه است که هر کدام از آنها تشکیل شده است از یک جعبه کوچک چرمی با تسمه های چرمی بلند. در داخل هر یک از جعبه های کوچک قطعه ای از پوست حیوانات حلال گوشت که روی آنها آیه های توحید به خط عبری نوشته شده است جا دارد. در نماز صبح یکی از این قطعات را روی پیشانی و ما بین دو چشم در مرز رستن‌گاه موهای سر قرار می‌دهند و قطعه دوم را نیز روی ماهیچه بازوی چپ و مقابل قلب می‌بندند. تسمه چرمی تفیلین سر، بصورت آویخته باقی می‌‌ماند. ولی تسمه‌های تفیلین دست، دور بازو و ساعد و کف دست و انگشتان دست چپ پیچیده می‌شود و تا پایان نماز روی سر و بازو باقی می‌ماند.

مسیح نماز می‌گزارد

«مسیحیت مانند تمام عقاید دینی دیگر حاصل ترکیب و تداخل عناصر گوناگونی است. این دین، در دل دیانت یهودی و در یک محیط یهودی تولد یافت.»(ادیان زنده جهان/ص۲۱۰) پیروان عیسی مسیح(ع) نیز همچون دیگر ادیان نماز را یکی از واجبات می‌شمارند. مستر هاکس درباره نماز در دین مسیح می‌گوید: «وضع و هیأت جسد در وقت نماز از جمله چیزهایی است که ما به هیچ وجه بدان اعتنایی نداشته و نداریم، پس دعا کننده و نماز خواننده را فرقی نیست که در وقت نماز رکوع نماید یا قیام کند یا سجود نماید یا چشمان خود را بپوشد یا باز گذارد و اینکه دست‌های خود را باز گذارد یا به هم ببندد. به هیچ وجه من الوجوه اینها را لزوم و اهمیتی در نماز نیست بلکه آنچه در نماز لازم است و رکن اعظم می‌باشد نیّت خالص و صفای فکر می‌باشد.»(قاموس کتاب مقدس/مستر هاکس/ص ۸۸۸)

در شریعت مسیحی نماز نقشی اساسی در اتصال به خدا و شناخت او دارد: «انسان قبل از آنکه سایه‌ای از شک و ظن به دل افکند باید به خداوند اعتماد کند و با قلب مطمئن پیوسته اشراق نفسانی و نور روحانی به وسیله نماز و دعا حاصل سازد. مخصوصا با نماز و دعای خفیه در خلوت و در گوشه انزوا باید به ساحت قدس او روی آورد.»(تاریخ جامع ادیان/ص ۵۹۲)

«بسیاری از مسیحیان کتاب‌های مخصوصه به جهت دعا و نماز استعمال می‌کنند و آنها را از ادعیه و نمازهای دیگر که هر کدام شخص بنفسه تقدیم نماید اعلی و افضل می‌دانند… اما مراعات اوقات معینه برای نماز خالی از اهمیت نخواهد بود، چنانچه یهود در ساعت سوم و ششم و نهم روز و ساعت اول شب و آخر شب و وقت تناول طعام نماز می‌گذاردند.»(همان/ص ۸۸۹)

در آخرین نمازی که از عیسی مسیح روایت شده او ابتدا برای خود دعا کرد: «عیسی به آسمان نگریست و گفت: پدر! ساعت رسیده است. پسرت را جلال ده تا پسرت نیز تو را جلال دهد.» و پس از آن برای شاگردانش دعا نمود: «کلامی را که به من سپردی بدیشان سپردم، و ایشان آن را پذیرفتند و به یقین دانستند که از نزد تو آمده‌ام.» و در آخر نیز برای همه پیروانش دعا کرد:«ای پدر عادل، دنیا تو را نمی‌شناسد، اما من تو را می‌شناسم و اینها دانسته‌اند که تو مرا فرستاده‌ای. من نام تو را به آنها شناساندم و خواهم شناساند، تا محتبی که تو به من داشته‌ای در آنها نیز باشد و من نیز در آنها باشم.» (یوحنا/۱۷)

نکته قابل توجه در نماز مسحیان آنکه مخاطب نماز در این آیین می‌تواند خدای متعال باشد یا خود عیسی مسیح: «چون استیفان را سنگسار می‌کردند، او دعا کرده گفت: ای عیسای خداوند، روح مرا بپذیر!»(عهد جدید/اعمال رسولان/۷: ۵۹)

 

نماز در اسلام:

اسلام بر سه اصل استوار است: توحید، نبوت و معاد. از طریق بر زبان جاری ساختن شهادت بر یگانگی خدا و رسالت پیامبر اسلام فرد وارد دین اسلام شده و احکام مسلمان بر وی جاری می‌شود اما وظایف و تکالیف خاصی بر عهده اوست که از جمله آنها واجباتی که باید انجام دهد و محرماتی که باید ترک کند. از مهم‌ترین واجبات در دین اسلام نماز است. از نگاه رسول خدا(ص) نماز ستون دین است(مستدرک‏الوسائل ج : ۷ ص : ۱۶) و پذیرش تمام اعمال از سوی خداوند در روز قیامت منوط به پذیرش نماز است.(وسائل الشیعه، ج ۳ ، ص ۲۲ ، ح ۱)

در اسلام پنج نوبت نماز واجب است:

  1. نماز صبح: ۲ رکعت
  2. نماز ظهر:۴ رکعت
  3. نماز عصر: ۴ رکعت
  4. نماز مغرب: ۳ رکعت
  5. نماز عشا: ۴ رکعت

اصل تشریع نمازهای واجب به جماعت بوده است ولی نماز فرادی هم مجاز است.(پرتوی از قرآن/سید محمود طالقانی/ج۱/۳۱) در هر حال تأکید بسیاری بر اهمیت نماز جماعت در دین اسلام وارد شده است. در روایات تاریخی ذکر شده است که پیامبر(ص) پس از بعثت و پیش از علنی شدن دعوت به دین جدید به همراه خدیجه(س) و علی(ع) در کنار کعبه نماز می‌گزاردند.(ارشاد القلوب، ج ۱، ص ۳۰- ۳۱)

در کنار نمازهای واجب نمازهای مستحبی(نافله) بسیاری مورد تأکید قرار گرفته است که فرد بین خواندن یا نخواندن آن مخیر است ولی خواندنش اجر و پاداش الهی خداوند را به دنبال داشته و موجب رشد روحی می‌شود. مهم‌ترین این نمازها، نوافلی هستند که به صورت روزانه خوانده می‌شوند.

  1. نافله صبح: ۲ رکعت پیش از نماز صبح
  2. نافله ظهر: ۴ رکعت پیش از نماز ظهر
  3. نافله عصر: ۴ رکعت پیش از نماز عصر
  4. نافله مغرب: دو رکعت پس از نماز مغرب
  5. نافله عشا: یک رکعت پس از نماز عشا
  6. نافله شب: ۱۱ رکعت پس از نیمه شب شرعی تا پیش از اذان صبح

نماز خواندن مکان خاصی ندارد و هر کجا می‌شود نماز خواند به شرط آنکه غصبی نباشد. البته در احکام دینی شرایط دیگری را نیز برای صحت نماز ذکر کرده‌اند که از جمله مهم‌ترین آنها وضو گرفتن پیش از نماز است. وضو نوعی خاص از شستشوی دست و صورت ، پاها و سر است؛ اما این تمام شرایط صحت نماز نیست. خواندن سوره حمد به زبان عربی در تمام نمازها واجب است. در این سوره چنین می‌خوانیم:

به نام خداوند رحمت‌گر مهربان (۱)

ستایش خدایى را که پروردگار جهانیان (۲)

رحمت‌گر مهربان (۳)

[و] خداوند روز جزاست (۴)

[بار الها] تنها تو را مى‏پرستیم و تنها از تو یارى مى‏جوییم (۵)

ما را به راه راست هدایت فرما (۶)

راه آنان که گرامى‏شان داشته‏اى نه [راه] مغضوبان و نه [راه] گمراهان (۷) (سوره حمد-ترجمه عزت الله فولادوند)

نماز مسلمانان باید به سمت «قبله» خوانده شود و قبله مسلمین خانه کعبه در شهر مکه است. در اسلام نماز و دعا به صورت تفکیک شده از هم دیده می‌شود. نماز احکام و شکل خاصی دارد اما دعا ارتباطی است قلبی که البته می‌تواند از طریق الفاظی خاص صورت گیرد. روایان حدیث، ادعیه فراوانی از پیامبر اسلام و ائمه معصومین(ع) برای ما روایت نموده‌اند.

—–

در همین باره:
پرونده‌ای برای نماز 

این نوشته در دین ارسال و , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

1 پاسخ به نماز؛ روح پرستش در ادیان

  1. سید سبحان می‌گوید:

    سلام
    کلا به ادامه مطلب قائل نیستید … ؟
    یک بخشی اش را از صفحه اول می زاشتید در ادامه مطلب
    در خود مطلب هم بعد چند پاراگراف در قسمت نوشتار وردپرس صفحه را قطع کنید تا برود صفحه بعد تا اینجوری نشه ….
    یاعلی

    [پاسخ]

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *