استاد بی قائم‌مقام

علی‌اشرف فتحی: سال‌های تحصیل در دانشگاه بهشتی اگرچه تاکنون از نظر رسمی هیچ دستاوردی برای من نداشته و با وجود آنکه بیش از دو سال از جلسه دفاعیه پایان‌نامه‌ام می‌گذرد و با این حال،  معاونت آمار و بررسی حوزه علمیه قم به دلیل برخی مطالب وبلاگم از اعطای مدرک رسمی دانشگاهی به من جلوگیری کرده است، اما  حضور در کلاس‌های درس استادانی ارزشمند و دانشمند و آشنایی با بسیاری از مفاهیم و داده‌های علمی، خاطره‌ای خوش از این دانشگاه و گروه تاریخ آن برای من به جا گذاشته است. اما متأسفانه طی این مدت دو تن از استادان بسیار باارزش و عالِم (به معنی واقعی کلمه) را از دست داده‌ام؛ سه سال پیش دکتر عزیزالله بیات از دنیا رفت و سه ماه پیش نیز دکتر سید محسن قائم‌مقامی در خانه‌اش کشته شد و جامعه علمی ایران را از وجود یک دانشمند و مورخ کم‌نظیر بی‌بهره کرد. هر دو استاد فقید ما تسلط کم‌نظیری بر زبان و خط باستانی داشتند.

دکتر قائم‌مقامی اگرچه از استادان جوان گروه تاریخ دانشگاه بهشتی بود، ولی تسلط کم‌نظیر وی بر تاریخ و زبان ایران باستان به حدی بود که او را در زمره معدود باستان‌شناسان رده اول ایرانی قرار داده بود. با وجود آنکه خود آن مرحوم به من می‌گفت که نیازی به شرکت در کلاس‌ درس تاریخ ایران باستان (از آغاز تا آریایی‌ها) ندارم ولی روزهای شنبه و یکشنبه هر هفته با اشتیاق فراوانی از قم به تهران می‌رفتم تا در کلاس درس او شرکت کرده و از دانش کم‌نظیر او استفاده کنم.

بی‌شک او از استادانی بود که علاوه بر دانش، بینش تاریخی اثرگذاری را به دانشجو منتقل می‌کرد و علی‌رغم کسل‌کننده بودن مباحث مربوط به ایران باستان، روش تدریس و فراوانی اطلاعات او سبب می‌شد که دانشجو با رغبت به تاریخ باستان بپردازد و درک عمیقی از گذشته بشر به دست آورد. مطلبی که چند سال پیش با عنوان «جمکران ایرانی، جمکران اسلامی» نوشتم و به خود آن مرحوم نیز ارائه کردم  و نیز برخی دیگر از نوشته‌های سه سال اخیرم از جمله «تطور تاکتیک و استراتژی روحانیت در تهران» حاصل همین بینشی بود که از جلسات درس مرحوم دکتر قائم‌مقامی به دست آورده بودم. توجه ویژه وی به نقش و کارکرد دین در دوره ایران باستان بسیار قابل تأمل و ارزشمند بود.

حضور دکتر قائم‌مقامی در پروژه‌های اکتشافی و علمی مهم و تسلط کم‌نظیر او به زبان‌ها و خطوط باستانی هرچند از او دانشمند کم‌نظیری ساخته بود، ولی گویا بلای جان او هم شد و این استاد جوان دانشگاه بهشتی اوایل تیرماه امسال در آپارتمان شخصی‌اش به قتل رسید و در خاموشی و سکوت به خاک سپرده شد. این سه ماه به صورت جسته و گریخته چیزهایی درباره قتل این استاد ارزشمند شنیده بودم ولی دیروز از طریق یکی از دوستان هم‌دانشگاهی مطمئن شدم که این خبر تلخ صحت دارد.

روحش شاد که از معدود استادانی بود که کمتر می‌شود برای او قائم مقامی پیدا کرد …

عکس‌ها از اینجا

درباره علی اشرف فتحی

21 تیر 1360 در زنجان زاده شدم. 17 شهریور سال بعد پدرم در کردستان شهید شد. 18 ساله بودم که پس از پایان مقطع پیش دانشگاهی به حوزه علمیه قم آمدم و اکنون در مقطع درس خارج مشغول به تحصیلم. تا خدا چه خواهد ...
این نوشته در تاریخ ارسال و , , برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

8 پاسخ به استاد بی قائم‌مقام

  1. محسن می‌گوید:

    ی سراپای وجودت همه زخم و غم و درد

    این همه خنجر و شمشیر به جان تو که کرد

    هیچ مردی سپهی بر تن یک خسته کشد؟

    روی این مرد سیه باد کش اینست نبرد

    حال تو آه چه پرسیم ؟ چه خواهد بودن ؟

    حال مردی که کشندش به ستم صد نامرد

    غیر از آن کافتد و از هم بکنندش چه کنند

    شیر رنجور چو بینند شغالانش فرد

    که خبر داشت که چندین دد آدم صورت

    بهرجان تو ز خوان تو فلکشان پرورد

    سرد مهری فلک با چو تو خون گرمی! آه

    کرد کاری که مرا ساخت ز عالم دلسرد

    چون تو را زیر گِل و خاک ببینند افسوس

    آن که دیدن نتوانست به دامان تو کرد

    مُردم از غم , چه کنم ، پیش که گویم غم خویش

    همه دارند تو را ماتم و من ماتم خویش

    [پاسخ]

  2. ش می‌گوید:

    :((
    مگه الکیه کشتن؟ مملکت صاحب داره، سیستم قضایی داره. الکی برن یه استاد دانشگاه اونم رشته بی خطری مثل تاریخ ایران باستان رو بکشند؟!!!

    اینهم خیلی خیلی دردناکه که مدرک شما رو هنوز ندادن. :((( مگه آموزش عالی مستقل نیست؟
    بعدم اتفاقا حوزه که باید به وجود شما افتخار کنه. که دید اهل علم و درک و بسیار مثبتی از حوزه به مخاطب انتقال می دین!

    در آخر اینکه نقش دین در ایران باستان مطلب جالبیه. اگر وقتی فرصت دست داد خلاصه ای در موردش اینجا بنویسین عالی ه!

    [پاسخ]

    علی اشرف فتحی پاسخ در تاريخ شهریور ۳۱ام, ۱۳۹۳ ۹:۳۷ ب.ظ:

    در این نوشته هم از آموخته‌هام از مرحوم دکتر قائم‌مقامی استفاده کرده‌م
    http://www.tourjan.com/?p=6026

    [پاسخ]

  3. سحر سلطانی می‌گوید:

    یعنی ماتم برده باورم نمیشه …

    [پاسخ]

  4. سعید سلطانپور می‌گوید:

    علت مرگ اقای قائم مقامی چه بود ؟ با چاقو برای چه ؟

    [پاسخ]

    علی اشرف فتحی پاسخ در تاريخ مهر ۶ام, ۱۳۹۳ ۸:۳۵ ب.ظ:

    خبر موثقی ندارم. فقط شنیده‌ام که به تخصص ایشان مربوط بوده

    [پاسخ]

  5. صدرا الف می‌گوید:

    سلام- من معمولا به وبلاگ شما سر میزنم ،مطالب این وبلاگ برای من ارزشمنده و چون گنجینه ایست
    میخواهم تمام مطالب وبلاگ رو به صورت ذخیره در روی کامپیوترم داشته باشم ، چون میترسم بعد از مدتی بیام و ببینم تمام مطالب و سایت حذف شده یا از دسترس خارج شده . مثل بسیاری از سایت های ارزشمند که قبلا سر میزدم

    [پاسخ]

  6. بازتاب: برای ده سالگی تورجان | تورجان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *